Những phương thức giải quyết tranh chấp thay thế ngoài tòa án (ADR)

Thứ Hai, 13 Tháng Tư, 2020 199 lượt xem Chia sẻ bài viết:

Phương thức giải quyết tranh chấp thay thế ngoài tòa án (ADR – Alternative Dispute Resolution) được dùng để chỉ tất cả các phương thức, ngoài tranh tụng, nhằm ngăn ngừa và giải quyết các tranh chấp với sự trợ giúp của bên thứ ba. Hãy cùng ICT Law tìm hiểu thực tế tồn tại cụ thể những phương thức nào như sau:

1. Trọng tài 

Tại Việt Nam, theo quy định của khoản 1 Điều 3 Luật Trọng tài thương mại năm 2010 (“Luật TTTM”): “Trọng tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp do các bên thoả thuận và được tiến hành theo quy định của Luật này”.

Trong Luật mẫu UNCITRAL có đề cập tại điều 7 như sau:

“1. “Thỏa thuận trọng tài” là thỏa thuận mà các bên đưa ra trọng tài mọi hoặc các tranh chấp nhất định phát sinh hoặc có thể phát sinh giữa các bên về quan hệ pháp lý xác định, dù là quan hệ hợp đồng hay không phải là quan hệ hợp đồng. Thoả thuận trọng tài có thể dưới hình thức điều khoản trọng tài trong hợp đồng hoặc dưới hình thức thoả thuận riêng”.

Như vậy, thỏa thuận trọng tài có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc xác lập thẩm quyền của hội đồng trọng tài, đồng thời thể hiện quyền tự do thỏa thuận của các bên với trọng tài. Đặc biệt là thỏa thuận trọng tài có thể loại trừ thẩm quyền của Tòa án với vụ việc.

1.1. Đặc điểm trọng tài

  • Thẩm quyền trọng tài chỉ được xác lập dựa trên thỏa thuận của các bên
  • Phán quyết của trọng tài tạo ra sự ràng buộc pháp lý giữa các bên, mang tính chung thẩm
  • Trọng tài viên là những chuyên gia, có chuyên môn trong một (một số) lĩnh vực cụ thể, nhất định
  • Trọng tài có thể nhận sự hỗ trợ của cơ quan Nhà nước trong quá trình tố tụng (Ví dụ: Tòa án hỗ trợ trong quá trình áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời

1.2. Các hình thức trọng tài

Trọng tài thương mại tồn tại dưới hai hình thức cơ bản là trọng tài vụ việc (hay còn gọi là trọng tài ad hoc) và trọng tài thường trực (hay còn gọi là trọng tài quy chế).

(i) Trọng tài vụ việc:

Trọng tài vụ việc là hình thức trọng tài do các bên tranh chấp thỏa thuận thành lập để giải quyết vụ việc và sẽ chấm dứt tồn tại khi giải quyết xong vụ việc đó. Bản chất của trọng tài vụ việc được thể hiện qua các đặc trưng cơ bản sau:

– Được thành lập khi phát sinh tranh chấp và tự chấm dứt hoạt động khi giải quyết xong tranh chấp.

– Không có trụ sở thường trực, không có bộ máy điều hành, không có danh sách trọng tài viên. Trọng tài viên được các bên chọn hoặc chỉ định có thể là người có tên trong hoặc ngoài danh sách trọng tài viên của bất kỳ trung tâm trọng tài nào.

– Quy tắc tố tụng của trọng tài vụ việc để giải quyết vụ tranh chấp có thể do các bên thỏa thuận xây dựng hoặc lựa chọn từ bất kỳ một quy tắc tố tụng nào của các trung tâm trọng tài.

Trọng tài vụ việc tuy được quy định trong Luật trọng tài thương mại 2010 nhưng chưa phát triển trên thực tế, một phần vì nếu lựa chọn sử dụng trọng tài vụ việc, các bên phải tự thực hiện toàn bộ quy trình với hội đồng trọng tài mà không có sự hỗ trợ bởi một Ban thư ký thường trực và vì vậy cần có kinh nghiệm tham gia tố tụng trọng tài trước đó.

(ii) Trọng tài thường trực (trọng tài quy chế):

Trọng tài thường trực (trọng tài quy chế) là hình thức trọng tài được tổ chức chặt chẽ, có bộ máy, trụ sở làm việc thường xuyên, thường có danh sách trọng tài viên hoạt động theo điều lệ và quy tắc tố tụng riêng. Hầu hết các tổ chức trọng tài lớn, có uy tín trên thế giới đều được thành lập theo mô hình này dưới những tên gọi như trung tâm trọng tài, ủy ban trọng tài, viện trọng tài, hội đồng trọng tài quốc gia và quốc tế… nhưng chủ yếu và phổ biến được tổ chức dưới dạng các trung tâm trọng tài.

VIAC là một tổ chức trọng tài quy chế có chức năng và vận hành tương tự các tổ chức trọng tài quy chế trên thế giới như Tòa trọng tài thương mại quốc tế ICC, Trung tâm trọng tài quốc tế Singapore (SIAC), Trung tâm trọng tài Quốc tế HongKong (HKIAC)…

2. Hòa giải

Hòa giải trong giải quyết tranh chấp thương mại là hình thức bảo vệ lợi ích hợp pháp bị xâm hại có sự tham gia của hòa giải viên, giúp các bên tranh chấp đạt được một thỏa thuận, chấm dứt xung đột hay xích mích một cách ổn thỏa.

2.1. Đặc điểm

  • Thẩm quyền của hòa giải viên có thể hình thành trên cơ sở bắt buộc của quy trình hoặc trên cơ sở thỏa thuận của các bên
  • Phán quyết không tạo ra tính ràng buộc pháp lý
  • Phương thức giải quyết tranh chấp đảm bảo tính bảo mật cao
  • Kết quả hòa giải được ghi nhận thành biên bản hòa giải thành nếu đạt được mục đích

2.2. Các loại hòa giải

Ở Việt Nam hiện nay, theo quy định của pháp luật, phương thức hòa giải trong việc giải quyết tranh chấp có thể chia làm 2 loại:

– Hòa giải bắt buộc theo thủ tục tố tụng của Tòa án (theo quy định tại Bộ luật Tố tụng dân sự 2015);

– Hòa giải theo thỏa thuận của các bên (theo quy định tại Luật Trọng tài thương mại 2010 hoặc theo Nghị định số 22/2017/NĐ-CP ngày 24 tháng 02 năm 2017 quy định về hòa giải thương mại).

Đối với phương thức hòa giải bắt buộc theo thủ tục tố tụng của Tòa án, đây là hoạt động được thực hiện một cách chủ động bởi các chủ thể tiến hành tố tụng theo trình tự, thủ tục pháp luật về tố tụng dân sự. Còn bài viết này chỉ tập trung đi vào phương thức hòa giải được thực hiện một cách chủ động bởi các bên tranh chấp, đó là hòa giải theo thỏa thuận của các bên – một phương pháp mang lại nhiều ưu điểm khi giải quyết tranh chấp thương mại.

Để được tư vấn cụ thể liên quan tới giải quyết tranh chấp, vui lòng liên hệ:

CÔNG TY LUẬT TNHH QUỐC TẾ ICT

  • Địa chỉ: N7-3, KĐT Sống Hoàng, Phường Mai Động, Quận Hoàng Mai, Tp. Hà Nội
  • Văn phòng: 6/216 Trung Kính, Phường Trung Hòa, Quận Cầu Giấy, Tp. Hà Nội
  • Hotline: 091.26.23.203 – 098.365.9519
  • Email: support@ictlaw.vn
  • Website: ictlaw.vn | tuvandangkykinhdoanh.net  laodongtainga.com  I laodongtainhat.com
  • Hotline tư vấn 24/7: 098.365.9519

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Thibft kế web bởi Hoangweb.com
Hotline: 096.1151.079
Chat Facebook
Gọi điện ngay